धर्मेंद्र यांचा जीवन परिचय

 

धर्मेंद्र

प्रारंभिक जीवन

धर्मेंद्र (मूळ नाव: धारण सिंह देओल) यांचा जन्म ८ डिसेंबर १९३५ रोजी पंजाबमधील सहनेवाल (लुधियाणा) येथे झाला.
त्यांच्या वडिलांचे नाव केवाल किशन देओल व आईचे नाव सतवंत कौर आहे.
शिक्षण दरम्यान त्यांनी सामान्य गावात वाढ केली आणि नंतर मुंबईमध्ये चित्रपट करण्यासाठी प्रस्थान केले.

चित्रपट प्रवास

• धर्मेंद्र यांची बॉलिवूडमध्ये पदार्पण फिल्म होती Dil Bhi Tera Hum Bhi Tere (१९६०) ज्यामुळे ते मुख्य प्रवाही चित्रपटसृष्टीत आले.
• त्यांनी ३०० पेक्षा जास्त चित्रपटांमध्ये काम केले, आणि त्यांचा चित्रपट प्रवास सहा दशकांहून अधिक काळ चालला.
• त्यांची काही खूप महत्त्वाची चित्रपटं खालीलप्रमाणे:
  • Bandini (१९६३)
  • Phool Aur Patthar (१९६६)
  • Mera Gaon Mera Desh (१९७१) — ही चित्रपट त्यांच्या अॅक्शन हिरोच्या प्रतिमेला मजबूत करणारी ठरली.
  • Seeta Aur Geeta (१९७२) — हास्य व द्वैध भूमिका मिळाल्या.
  • Sholay (१९७५) — हा चित्रपट आपल्या काळातील सर्वात संस्कारीक आणि लोकप्रिय चित्रपटांपैकी एक आहे.
• त्यांनी रोमँस, अॅक्शन, कॉमेडी यासह विविध शैलित काम केले.

वैयक्तिक जीवन

• धर्मेंद्र यांनी १९५४ साली प्राकाश कौर यांच्याशी लग्न केले आणि त्यांच्यापासून दोन मुले (Sunny Deol, Bobby Deol) व दोन मुली झाल्या.
• पुढे त्यांनी अभिनेत्री हेमा मालिनी यांच्याशी देखील नातं घातलं आणि दोन मुली मिळाल्या.
• त्यांच्या कुटुंबातील पुढच्या पिढीतही चित्रपट क्षेत्रात काम करणारे सदस्य आहेत, ज्यामुळे हे एक चित्रपटसृष्टीतील “डायनॅस्टी” म्हणून ओळखले जाते.

सन्मान व ओळख

• धर्मेंद्र यांना २०१२ मध्ये भारत सरकारने पद्म भूषण पुरस्कार मिळाला आहे.
• त्यांची ‘हिरो’ प्रतिमा असून “बॉलीवुडचा हि-मॅन” असा लाखो चाहत्यांमध्ये त्यांचा आदर होता.
• त्यांच्या कामगिरीमुळे त्यांना अनेक लाइफटाइम अचिव्हमेंट पुरस्कारही मिळाले आहेत.

चित्रपटप्रवासातील ठळक पैलू

• १९७० च्या दशकात त्यांनी अॅक्शन-हीरोचं रूप धरलं आणि त्यांची लोकप्रियता अपार वाढली.
• त्याची भूमिका रोमँटक पण मजबूत होती — खूपच हँडसम हिरोस म्हणूनही त्यांना ओळख मिळाली.
• नंतरच्या काळात त्यांनी character roles, पितृभूमिका इत्यादी देखील योगायोगाने स्वीकारल्या आणि काळानुसार बदललेली भूमिका साकारली.

वारसा

धर्मेंद्र यांच्या बाबतीत असे म्हटले जाते की त्यांनी “हीरो”ची पारंपरिक प्रतिमा बदलली — एक वेळेला फक्त रोमँस किंवा फक्त अॅक्शन असे न बनता, त्यांनी दोन्ही भूमिकांना योग्यवर न्याय दिला. त्यांच्या सहज व्यक्तिमत्त्वामुळे, दळण-प्रळणातल्या रोल्समध्येही ते प्राणीबद्ध वाटले. त्यांचा रंग, आवाज, संवादशैली आणि उपस्थिती असे अनेक पैलू आहेत ज्यामुळे त्यांनी अनेक चाहत्यांचे मन जिंकले.