पोंभुर्णा तालुक्यात अवैध विटाभट्ट्यांचा सुळसुळाट
शासनाच्या कोट्यवधी महसुलाला तडा; महसूल प्रशासनाने तात्काळ कारवाईची मागणी
पोंभुर्णा (प्रतिनिधी): तालुक्यातील देवाडा खुर्द, जामतुकूम, चेक हाती बोडी परिसर तसेच इतर ग्रामीण भागांत अवैध विटाभट्ट्यांचे कारखाने मोठ्या प्रमाणावर सुरू असल्याची धक्कादायक बाब समोर आली आहे. शासनाचे परवाने, पर्यावरणीय मंजुरी व महसुली नियम धाब्यावर बसवून हे कारखाने उघडपणे सुरू असल्याने शासनाच्या कोट्यवधी रुपयांच्या महसुलाची चोरी होत असल्याचा आरोप स्थानिक नागरिक व सामाजिक कार्यकर्त्यांनी केला आहे.
▪️ नियमबाह्य संचालनाचा आरोप
मिळालेल्या माहितीनुसार, संबंधित विटाभट्ट्या खालील बाबींमध्ये नियमांचे उल्लंघन करत असल्याचे सांगितले जाते:
- महसूल विभागाची वैध परवानगी नसताना माती उत्खनन
- पर्यावरण विभागाची मंजुरी न घेता उत्पादन
- ग्रामपंचायत व स्थानिक स्वराज्य संस्थांची ना हरकत प्रमाणपत्र नसणे
- रॉयल्टी व जीएसटी करांचा अपुरा/न भरलेला भरणा
- रात्रीच्या वेळी गुप्तपणे उत्पादन व वाहतूक
स्थानिकांच्या म्हणण्यानुसार, रात्री उशिरापर्यंत ट्रॅक्टर व डंपरद्वारे माती व तयार विटांची वाहतूक सुरू असते. यामुळे रस्त्यांची दुरवस्था, धूळप्रदूषण व शेतीजमिनींचे नुकसान होत आहे.
▪️ शासनाच्या महसुलाला फटका
तज्ज्ञांच्या अंदाजानुसार, एका मध्यम आकाराच्या विटाभट्टीतून दर हंगामात लाखो विटांचे उत्पादन होते. त्यावर लागू असलेली रॉयल्टी, कर व इतर शुल्कांचा भरणा न झाल्यास शासनाला मोठ्या प्रमाणात महसुली तोटा सहन करावा लागतो. तालुक्यात अशा अनेक भट्ट्या सुरू असल्यास हा तोटा कोट्यवधी रुपयांपर्यंत पोहोचू शकतो.
▪️ पर्यावरणीय व सामाजिक परिणाम
- सुपीक शेतीमातीचे अनियंत्रित उत्खनन
- भूजल पातळीवर परिणाम
- हवेतील धूर व प्रदूषणामुळे नागरिकांच्या आरोग्यावर दुष्परिणाम
- स्थानिक शेतकऱ्यांच्या जमिनींची झीज
पर्यावरण तज्ज्ञांच्या मते, विनापरवाना माती उत्खनन केल्यास दीर्घकालीन पर्यावरणीय हानी होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
▪️ प्रशासनाच्या भूमिकेकडे लक्ष
या प्रकरणी महसूल विभाग, तहसील कार्यालय व प्रदूषण नियंत्रण मंडळाने संयुक्त पाहणी करून दोषी आढळणाऱ्या कारखान्यांवर कठोर कारवाई करावी, अशी मागणी होत आहे. संबंधित विभागांनी जर तात्काळ पावले उचलली नाहीत तर जनआंदोलन छेडण्याचा इशाराही काही संघटनांनी दिला आहे.
या संदर्भात प्रशासनातील अधिकाऱ्यांशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला असता, “तक्रारी प्राप्त झाल्यास योग्य ती चौकशी करून नियमानुसार कारवाई करण्यात येईल,” असे सांगण्यात आले.
पोंभुर्णा तालुक्यात अवैध विटाभट्ट्यांचे वाढते जाळे हे केवळ महसुली नुकसानाचे प्रकरण नसून पर्यावरण, शेती व स्थानिक नागरिकांच्या आरोग्याशी निगडित गंभीर मुद्दा आहे. शासनाने तातडीने सर्व संबंधित यंत्रणांची संयुक्त मोहीम राबवून वस्तुस्थितीची पाहणी करून दोषींवर कठोर कारवाई करणे गरजेचे आहे.
0 टिप्पण्या
Thanks for reading